Neki bivsi jugoslovenski funkcioneri su se javno pohvalili saradnjom sa Amerikancima , pa se tako dogodilo da su i Stipe Mesic, poslednji predsednik kolektivnog rukovodstva SFRJ, a potom i general Martin Spegelj, prvi covek hrvatske vojske, priznali da su planove o oruzanom obracunu unutar zemlje nosili direktno u Pentagon, odnosno u CIA. U intervju "Slobodnoj Dalmaciji" decembra 1995. Stipe Mesic je priznao svoju spijunazu :

- Od jednog generala hrvatske vojske sam 1991. saznao da JNA u okolini Mostara proizvodi bojni otrov "sarin" i da sa Iracanima radi na proizvodnji novog raketnog lansera. Iskoristio sam priliku da neke krugove americke administracije upoznam sa celim slucajem i oni su mi nedugo potom organizovali prevoz za SAD, gde sam predao dokumente ovlascenim sluzbenicima Pentagona. Drzao sam kao predsednik Jugoslavije da takva aktivnost JNA predstavlja opasnost ne samo za ovo podrucje, nego i mnogo sire - za citavu medjunarodnu zajednicu. A buduci da je ocito da ce doci do rata, moglo se pretpostaviti 1991. godine da bi eventualna upotreba tih otrova mogla izazvati katastrofu u Hrvatskoj. Amerikanci su sigurno iskoristili podatke koje sam im dostavio i da su odredjenim kanalima upozorili Srbiju da zaustavi proizvodnju tog bojnog otrova!

Ovakva izdaja i spijunaza bila je to logicna posledica potrebe da antijugoslovenski i antisrpski blok unutar SFRJ potrazi i nadje svoje saveznike, za razliku od Srba i srpskog rukovodstva koje je uslo u proces rastakanja Jugoslavije samo, bez ijednog saveznika. Iskusni kontraobavestajci bi, naravno, rekli da je takvo saveznistvo bilo i posledica cinjenica da su Amerikanci, pre svega CIA, imali odavno svoje ljude u Predsednistvu SFRJ i u Predsednistvu CK SKJ. Prvi od njih je bio Sjepan Stipe Mesic, hrvatski predstavnik u kolektivnom rukovodstvu SFRJ. Covek koji se krajem 1991. po Hrvatskoj hvalio "kako sam rasturio Jugoslaviju". To je i objavio u istoimenoj knjizi :

- U ponoc od 15. na 16. svibanj 1991. godine ocekivalo se da cu od dr Borisava Jovica preuzeti funkciju predsednika Predsjednistva SFRJ. Vecernja sjednica vise je puta prekidana, najcesce na trazenje Tupurkovskog i Bogicevica, koji pokusavaju zasitit rasivene savove. Ako je suditi po reagiranju zapadne diplomatije, njihovo uporno insistiranje na "jedinstvenoj Jugoslaviji", znatno je ublazeno - svijetu je postalo jasno sta ko zeli u Jugoslaviji i od Jugoslavije...S mnogo vise pozornosti osluskivao sam reakcije Zapada, ali i Vasingtona, odakle se 20. svibnja 1991. Anti Markovicu telefonski javio predsjednik Bus. Markovic je sa njim razgovarao iz svoje rezidencije u Uzickoj ulici, kasno navecer. Prisutni su bili samo savezni sekretar Budimir Loncar i Antin savjetnik za vanjsku politiku. Markovic je udaljenog sagovornika uvjeravao da "parlament i vlada rade normalno". Bus javlja, da podrzava saveznu vladu, u uvjerenju da ce se zaloziti sa daljnji demokratski preobrazaj zemlje...Medjutim, americke relevantne licnosti tren su tvrdile da se treba oslanjati na Srbiju ("saveznik u dva rata..."), tren potom se culo da Srbija predstavlja "glavnu smetnju mirnom izlasku iz krize". Busova administracija tiho pokusava usmjeriti pomoc podrzavajuci demokratske snage u jedinstvu Jugoslavije i sprjeciti otpor Srbije.

U svojim memoarima Mesic, medjutim, ne otkriva kompletnu svoju igru u razbijanju SFRJ, vec odgovornost za taj proces prebacuje na drugog americkog coveka u politickom vrhu Jugoslavije, na premijera Antu Markovica i na srpskog predsednika Slobodana Milosevica. O sebi licno govorio je kada je u prolece 1996. svedocio u Hagu :

- Rodjen sam 1934. godine u Orahovici. Zavrsio sam srednju skolu u Pozegi. 1961. diplomirao na Pravnom fakultetu u Zagrebu, a 1963. godine polozio pravosudni ispit. Godine 1966. izabran sam u Sabor kao jedini kandidat oporbe. Prema Ustavu mogao se izabrati nezavisni kandidat ako je 100 osoba potpisalo peticiju na sudu. Bio sam jedini koji se to usudio uciniti, i bio sam izabran. Tada se 1971. odigralo "Hrvatsko proljece" i smijenili su me s polozaja predsjednika opcine Orahovica. Godine 1971. sudjen sam zbog nacionalizma i osudjen na dvije godine i dva mjeseca zatvora koje sam proveo u Staroj Gradiski. Vrhovni sud smanjio je osudu na jednu godinu poslije priziva. Poslije toga radio sam u Arhitektonskom studiju, konzultantskoj tvrtki, u kojoj sam se bavio pravnim i komercijalnim pitanjima. Kad je moj direktor otisao u mirovinu, preuzeo sam njegovo mjesto i bio sam direktor do 1990. Nisam mogao raditi kao odvjetnik jer nitko tko je bio osudjen na zatvorsku kaznu, nije mogao raditi kao odvjetnik.

Godine 1989. sudjelovao sam u stvaranju HDZ i bio sam glavni tajnik HDZ. Godine 1990. postao sam predsjednik Vlade Republike Hrvatske u okviru SFRJ. U jesen 1990. otisao sam u Beograd, gdje sam postao potpredsjednik, a zatim predsjednik Predsjednistva SFRJ. U to vrijeme jos su bili na snazi zakoni i Ustav SFRJ. Moje su odgovornosti bile predsjedavanje kolektivnim predsjednistvom, a bio sam i vrhovni zapovjednik oruzanih snaga.

Mesic je punih sedamnaest godina bio je clan SKH. To sto je robijao u SFRJ bio je njegov politicki kredit koji je 1990. zalozio dr Franji Tudjamnu i Hrvatskoj demokratskoj zajednici. Zauzvrat Tudjman ga je rehabilitovao tako sto ga je imenovao za hrvatskog premijera. Vec tada Stipe Mesic je bio poznat kao covek "praljavog jezika", sa urodjenim talentom da i najgora politicka sredstva opravda blistavim ciljem. Iz fotelje predsednika hrvatske Vlade delegiran je, po sistemu sto losije kadrove treba slati u federaciju, za clana Predsednistva SFRJ, u kome je tesno glasanjem imenovan za prvog coveka Jugoslavije. Tu poziciju Stpe Mesic je umeo da iskoristi da bi se ponudio, prvo Nemcima, a zatim i Amerikancima, za prisnu saradnju u secesiji Hrvatske i razbijanju SFRJ. Pri tom se Mesic koristio legalnim i zvanicnim, ali i ilegalnim i nezvanicnim putevima da dodje do - kako sam pise u svojim memoarima - stranog faktora.

- U prolece 1990. uz svu tvrdocu americkih zalaganja protiv interesa Hrvatske, ali upravo zbog toga, zeleo sam dijalog sa vlasnikom najveceg ranca u Vijamongu, americkim drzavnim sekretarom Dzemsom Bejekrom Trecim. Od lanjske godine, od kako sam u Predsjednistvu, Bejker je u nekoliko navrata zvan u Jugoslaviju, a od aprila poziv mu je bio stalno otvoren. Bejker Treci je dolazio sa suprugom Suzan i troje bliskih saradnika Margaret Tatviler, Denis Ros i Dzejms Dobis, kao i obecanjima da "SAD nece priznati nikakav unilaterarni akt od strane bilo koje republike". Nisam bio nesklon razgovoru sa Bejkerom, ali takav razgovor niko nije predlozio. Zadovoljio se sa predstavnicima savezne Vlade : "Najpre treba u ustavnu funkciju uvesti gospodina Mesica". Valjalo je imati na umu da Amerika ima presudan utjecaj i na Evropu. Uz to, Bejker je docao u Jugoslaviju sa mandatom clanica KESS-a : "Time se SAD obracaju i medjunaordnoj zajednici da se Jugoslavija ne treba raspasti!" Bejker se u Beogradu zalagao za ustavno konstituisanje Predsjednistva, ali su njegov oslonac bili savezna Vlada i znatno vise Srbija nego Hrvatska. Tako su se Bejkerovi dvodnevni razgovori sveli samo na dvojicu federacijskih predstavnika - Markovic i Loncar - i na odvojene sastanke sa sestoricom sefova republika. Markovicu je Bejker iskazivao punu podrsku s obecanjem kako ce "uciniti sve da ta pomoc i finansijski konkretizira", a predsjednicima republika je tumacio koliko "ocuvanje Jugoslavije bitno sa stajalista sigurnosti Evrope", seca se Stipe Mesic.

Cim je imenovan za predsednika SFRJ Stipe Mesic je nastavio da se bavi agitovanjem za secesiju Hrvatske. Licno je telefonirao svim evropskim politickim liderima, a onda je u jesen 1991. godine otisao u privatnu posetu SAD sa ciljem da se susretne, nezvanicno, sa americkim senatorima i kongresmenima. Pored njih Stipe Mesic je uspeo da se sastane sa Lorensom Iglbergerom, tada zamenikom Dzejsma Bejkera, ali nije uspeo da vidi predsednika Dzordza Busa. Svoje americke prijatelje Mesic je informisao o srpskoj upotrebi bojnih otrova, ali ponajvise o opasnosti koja SFRJ preti od JNA i Slobodana Milosevica. Predsednik Predsednistva SFRJ je, dakle, prvi u javnosti optuzio predsednika Srbije da fakticki komanduje jugoslovenskom armijom, da je agresor, i prvi je, ne bi li jos vise uznemirio Amerikance, javno uporedio Milosevica sa Sadamom Huseinom. Te iste reci Stpe Mesic je po povratku ponovio zagrebackim novinarima, ali i izvestacima "Slobodne Evrope":

- Jasno je tko upravlja jugoslavenskom vojskom, Milosevic, definitivno. Rijec je o stalnoj, svakodnevnoj i cak svakosatnoj vezi s vojnim vrhom. Tzv. vojni vrh ne predstavlja nista osim Milosevicevih odvjetnika. Oni su se uhvatili za Milosevica jer im on predstavlja kontinuitet komunizma. I zato misle da je bolje s Milosevicem, nego s nekakvim Draskovicem ili bilo kim u Srbiji. Tvrdim da je Slobodan Milosevic i njegov rezim sada opasniji od Sadama Huseina za mir u svijetu. Uvjerio sam se da su odgovorni ljudi i institucije u svijetu svjesni te opasnosti.

Da bi koliko-toliko svetskoj javnosti pokazao koliko su Srbi, Milosevic i JNA opasni, Stipe Mesic je licno, kao predsednik Jugoslavije, posetio Dubrovnik u vreme isceniranog bombardovanja ovog "bisera turizma na Jadranu". Sa sobom je Mesic vodio i svitu estradnih umetnika, medju kojima je bila i popularna pevacica Tereza Kesovija. Ova tajna akcija Stpe Mesica u stilu velikih spijuna izvedena je pod sifrom "Ajkulin osmeh". Sa broda je licno zvao admirala Staneta broveta u Beograd, da mu pred stranim novinarima kao vrhovni komandant naredi da "zaustavi granatiranje Dubrovnika". Hvalisavi Mesic je posle pricao kako je ne samo zaustavio "napad jugosoldatetske na Dubrovnik" vec je svojim brodom u grad prokrijumcario oruzje za mobilisane hrvatske nacionaliste. Citava akcija "spasavanja Dubrovnika" imala je, po Mesicevom priznanju, efekat utoliko sto su i Evropska zajednica, i Van der Bruk, "promenili svoj stav prema opstanku SFRJ, i najavli postojanje mogucnosti labave asocijacije, ali o tome mogu odlucivati same republike".

Takva odluka Evropljana, potvrdjena na sastanku u Hagu, bila je ralog, tvrdi Mesic, da ga Janez Drnovsek, slovenacki predstavnik u federaciji na povratku u Jugoslaviju, u jednom motelu kod Ljubljane casti vecerom, koju je platio u novim, tek odstampanim tolarima. Njih dvojica, s obzirom na simpatije i veze sa Amerikancima, bili su prisni saradnici :

- Sprijateljio sam se s Drnovsekom dok smo bili u Predsjednistvu SFRJ. Nasi pogledi na svijet su dosta slicni. Osjecali smo opasnost od Srba, znali smo da imaju plan da na svoju stranu dobiju jednog clana Predsjednistva, kako bi srpski blok imao pet glasova. Mi smo insistirali da sa sastanaka izbacimo predstavnike JNA. Bogic Bogicevic i Vasil Tupurkovski svega toga nisu bili svesni, iako je, na primer, general Kadijevic prijetio Tupurkovskom da ce ga skratiti za glavu. Kad se Drnovsek vratio iz Beograda u Ljubljanu formirao je jednu fondaciju "Faros", koja se bavila promoviranjem demokratskih procesa i trzisnih odnos. To je bila neprofitna organizacija, koja okuplja demokratski orijentirane ljude i trzisno orijentirane privrednike - kaze Stipe Mesic, koji je, inace, imao nameru da se uclani u Drnovsekovu fondaciju.