Prekookeanske zemlje - Kanada

CRKVENO-SKOLSKE OPSTINE

U drustvenom i kulturnom zivotu kanadskih Srba znacajno mesto imali su ne samo Srpska pravoslavna crkva vec i mnoga nacionalna udruzenja i klubovi, kao i brojni pojedinci. Najstarija crkveno-skolska opstina osnovana jos 1912. godine u Ridzajni, dok je druga formirana sledece godine u Hamiltonu. U prvoj su bogosluzenje sluzili ruski svestenici, a u drugoj Janicije Kukuljevic. Plac za prvi srpski hram poklonila su braca Stevan i Sava Djurisic, a donatori su bili i porodice Inic, Jakovljev, Skreletov, Maksimovic, Knezevic, Petrov, Matic i mnoge druge. Gradnja crkve Svete Trojice u Ridzajni pocela je 1915. a zavrsena sledece godine. U njoj su sluzili Nikanor Palic, Mitrofan Kresojevic, Sava Gnjatovic, Stoilo Ilic i Svetozar Secerov sve do sredine sezdesetih godina. Tada za vladiku dolazi episkop Georgije Djokic, a za protojereja Mirko Malinovic.

U toj prvoj crkveno-skolskoj opstini osnovan je jos 1916. godine i klub "Beli orlovi", koji je imao i cuveni fudbalski klub. Jedan od njegovih aktivista bio je i Nikodije Mitrovic. Dve godine kasnije kanadski Srbi su osnovali i drugi klub "Jastreb". Dolaskom Rajka Milica sredinom sezdesetih godina na celo ove crkveno-skolske opstine i srpskog kluba, rodjena je ideja i o formiranju srpske skole u Ridzajni, koja i danas radi. Za njegove zasluge srpstvu i crkvi, Rajko Milic je od Svetog arhijerejskog sinoda odlikovan Ordenom Svetoga Save III reda.

Staroj srpskoj crkvi u Hamiltonu temelje su postavili 1917. godine arhimandrit Mardarije Uskokovic i otac Danilo Kozomora. Tu je 1934. niklo i prvo Kolo srpskih sestara "Kraljica Marija", a 1957. godine drugo Kolo srpskih sestara "Ravna Gora". U to vreme u Vajnoni je podignut spomen dom cetnickom generalu Drazi Mihailovicu. Nova srpska crkva Sveti Nikola podignuta je u Hamiltonu 1964. godine. U njoj je 1967. godine formirano trece Kolo srpskih sestara "Sveti Nikola", a tu je 1984. ustolicen i kanadski episkop vladika Georgije.

Ova dva srpska hrama bili su steciste duhovnog i kulturnog zivota kanadskih Srba u Hamiltonu, jer su u njima radile i osnovne skole na maternjem jeziku. Krajem cetrdesetih godina tu je pocelo sa radom i Srpsko narodno pozoriste, koje je 1960. godine dobilo i svog naslednika Srpsko nacionalno pozoriste "Kosovo", na cijem celu je bio Milisav Markovic. Tokom 1959. godine tu je formiran i veliki srpski sportski klub "Srbija".

Nedavno je na Internetu objavljen kompletan spisak crkveno-skolskih opstina i srpskih hramova sa svestenicima u Kanadi :

Crkveno-skolska opstina Svetog Simeona Mirotocivog, Kalgari, Alberta je osnovana 1970. godine, a crkva je osvecena 28. septembra 1986. Svestenik je protojerej-stavrofor Krsto Rikic.

Crkveno-skolska opstina Svetoga Save, Edmonton, Alberta je osnovana 1973. godine. Crkva je osvecena 13. septembra 1987. godine. U njoj sluzi protonamesnik Drago Knezevic.

Misionarska parohija Svetoga Save, Letbridz, Alberta je nekada bila velika srpska kolonija. Imala je 1948. godine oko osamsto Srba, a danas broji svega dvadesetak porodica. Opsluzuje je svestenik iz Kalgarija.

Crkveno-skolska opstina Svetoga Save, Vankuver, Britanska Kolumbija je osnovana 1969. godine. Crkva je osvecena 25. jula 1971. godine. Njeni svestenici su protojerej Miroslav Dejanov i protonamesnik Sava Arsenijevic.

Misionarska parohija Svetog Ilije, Kelovna, Britanska Kolumbija je najmladja srpska kolonija, jer je osnovana na Svetog Iliju 1995. godine.

CSO Svetoga Save, Vinipeg, Manitoba je formirana 1972. godine. Prva crkva sagradjena je 1972. Kupljena je nova zgrada 1978, a najnoviji crkveni objekat osvecen 14. septembra 1997. godine. Svestenik je Dusan Gnjatic.

CSO Svetoga oca Nikolaja, Hamilton, Ontario je osnovana 1913. godine. Crkva je osvecena 15. decembra 1917. godine. A zivopisana 1988. godine radovima Dragana Marunica. U ovom hramu ustolicen je prvi episkop kanadski G. Georgije 1984. godine. Svestenici su protojerej Stevo Stojsavcevic, Istocnohamiltonska parohija i protojerej-stavrofor Lazar Vukojev,Zapadnohamiltonska parohija.

Crkveno-skolska opstina Svete Trojice, Kicener, Ontario je formirana 1972. godine. Crkva je osvecena 13. maja 1989. godine. U njoj sluzi protonamesnik Vasa Pejovic.

CSO Svetoga Save, London, Ontario je osnovana 1965. godine. Prva bogomolja sa kapelom osvecena je septembra 1971, a nova crkva 4. septembra
1988. godine. Svestenik je protonamesnik Prvoslav Puric.

CSO Svetog Djordja, Nijagara Fals, Ontario je formirana 1953. godine. Predesnik je Aca Pantelic. Crkva sagradjena i osvecena 21. juna 1970. godine. Opsuzuje je protojerej Milos Milovanovic.

Crkveno-skolska opstina Svetih apostola Petra i Pavla, Okvil, Ontario je osnovana 1990. godine. Crkva je osvecena 30. maja 1993. godine. Svestenik je jerej Ljubomir Rajic.

CSO Svetog Arsenija Sremca, Otava, Ontario je formirana 1969. godine. Opsluzivao je povremeno paroh torontski. Ponovo je osnovana 6. februara 1993. U njenom sastavu su i Srbi iz Skarboroa. Crkva u Vitbiju kupljena je pocetkom maja 1993. godine.

CSO Svetog Stevana, Otava, Ontario je formirana 1976. godine. Nakon prekida 1978. godine, na inicijativu vladike Georgija, rad joj je obnovljen 1988. Crkvena kuca sa kapelom sagradjena je 1990. godine. U njoj je svestenik protojerej Zarko Mirkovic.

Parohijska misija Svetog Djordja, Tander Bej, Ontario je formirana septembra 1971. godine. Srpski dom je podignut i osvecen 13. novembra 1982. godine. Misiju usluzuje svestenik iz Vinipega.

CSO Svetoga Save, Toronto, Ontario je osnovana 1954. godine. Obuhvata centralni deo Toronta i Misisagu. Crkva Svetog Save opsluzuje Prvu parohiju torontsku, a kapela Sabora srpskih svetitelja u Misisagi je na usluzi Drugoj i Trecoj parohiji torontskoj. Crkva Svetog Save je sagradjena i osvecena 1955. godine.

Kapela Sabora srpskih svetitelja, Misisaga, Ontario je adaptirana u prizemnim prostorijama Srpskog centra gde se povremeno sluzilo od adaptacije 1984. godine. Kapela je osvecena 1989. godine. Svestenici su protojerej Vasilije Tomic.
protojerej-stavrofor Mihajlo Doder, Druga parohija i jerej Branko Topalovic, Treca parohija.

Crkveno-skolska opstina Uspenija Presvete Bogorodice - "Gracanica", Vindzor, Ontario je formirana 1946. godine. Crkva je osvecena 19. oktobra 1952. godine, a zivopisana 1978. Svestenik u njoj je sindjel Nektarije Radovanovic.

CSO Svete Trojice, Montreal, Kvebek je osnovana 1954. godine. Crkva je osvecena 31. oktobra 1976. Svestenik je protojerej Zivorad Subotic.

CSO Svete Trojice, Ridzajna, Saskacevan je formirana 1912. godine. Crkva je sagradjena 1916, a renovirana i osvecena 1992. godine. Zivopisana 1993. godine rukom Dragana Marunica. Svestenik je protojerej-stavrofor Mirko Malinovic.

Manastir Svetog Preobrazenja Gospodnjeg, Milton, Ontario je osvestao Njegova Svetost patrijarh srpski Gospodin Pavle 23. oktobra 1992. godine. Crkva je sagradjena i svestana 12. juna 1994. a zgrada konaka februara 1995. godine. Veci deo crkve je zivopisan 1997. godine rukama Dragana Marunica i Nikole Lubardica.
Manastir je sediste episkopa kanadskog. U sklopu Manastira je redakcija "Istocnika" i Biblioteka Svetog Preobrazenja Gospodnjeg sa fondom od cetiri hiljade knjiga i Zbirkom srpske dijaspore. Svake subote u pola devet uvece crkva emituje svoj cas "Blagovesnik" na talasima CHIN 1540AM u Torontu.

Zalaganjem vladike Georgija, parohijana Gojka Kuzmanovica, Branka Vuckovica i drugih Srba, 1988. godine kupljeno je jedno imanje u Miltonu i dobijena dozvola za gradnju manastira. Patrijarh Pavle je oktobra 1992. godine osvetio kamen temeljac ovog prvog srpskog manastira u Kanadi. Njegov prvi zaduzbinar je gospodja Olga Acimov, koja je prilozila 210.000 dolara. Za taj cin ljubavi prema pravoslavlju gospodja Acimov je dobila Orden Svetoga Save I reda. Pored nje dobrotvori su bili i Vasa Debeljacki, dr Jovan Jovetic, Todor Klisuric, Rados Maric i kompanija "Braca Karic", koja je prilozila 100.000 dolara. Danas kanadska eparhija ima i dobrotvorni fond "Sveti car Lazar", koji vodi Vitomir Stegnajic i preko koga se sakupljala i sada salje humanitarna pomoc u otadzbinu.

Copyright © 1998 by Marko Lopusina
Copyright © 1998 by IP PRINCIP