Prekookeanske zemlje - Kanada

SRBI U TORONTU

Srbi, uglavnom, zive po malim gradovima u juznom Ontariju: Vindzoru, Londonu, Hamiltonu ili Kicineru; i Misisagi, predgradju Toronta. A novodosli Srbe su se u Torontu uglavnom koncentrisali u jednom od centralnih delova grada u Pejpu. To su mladji ljudi iz Republike Srpske i drugih delova BiH, najcesce iz Sarajeva. Beogradjani su na prestiznoj Egliton avenue. Nalaze se zajedno vikendom u restoranu "Skadarlija" i drugim njihovim sastajalistima. Toronto je danas, posle Cikaga, najveci srpski grad u inostranstvu, jer u njemu zivi blizu sto hiljada Srba.

Nevolje koje su zadesile srpski narod na Balkanu okupile su i jos vise ujedinile kanadske Srbe. Pocetkom devedesetih godina u Torontu je, na primer, prvo osnovan Odbor srpskih krajina, a potom i Udruzenje Srba iz BiH, sa ciljem da sto vise pomazu stari kraj. Celnik ove asocijacije je bio Vojislav Milosavljevic, rodjeni Beogradjanin, a njegovi veliki aktivisti Stiv Milosevic, Nikola Tintor, Bora Dragasevic i Slobodan Golubovic. Oni su bili i osnivaci Kanadsko-srpskog pravnog komiteta pri Univerzitetu u Torontu 1991. godine koji ima zadatak da pred kanadskim vlastima stiti nacionalne srpske interese i identitet kanadskih Srba. U vise navrata, na primer, taj Komitet je i u kanadskim medijima dobio procese. Najuzbudljiviji je sigurno bio proces koji je dobio Nesa Ilic.

Na nacionalnom planu vec istorijsku ulogu ima i Akademija srpskog nasledja, cuvar srpske kulturne bastine u Kanadi, koju vodi advokat Nikola Pasic. U srpskoj kulturi znacajno mesto ima i Univerzitetska biblioteka u Torontu, sa Odeljenjem za slavistiku, gde radi gospodja Sofija Skoric, koja je i aktivan clan Drustva za knjizevnost i kulturu nasih iseljenika u Kanadi. Biljana Djelevic je pokretac druge srpske biblioteke "Gracanica" u Vindzoru. Osnovala je i svoj Centar za novodosle Srbe u Torontu, kako bi pomogla zbrinjavanju izbeglica i doseljenika. Knjizevni klub "Desanka Maksimovi" od 1993. godine, kada je formiran, vode Desanka Jankovic i Milena Cvetkovic. Otac i sin, Zivko i Predrag Apic vode decenijama knjizaru "Srbika", jedinu prodavnicu srpskih knjiga na americkom kontinentu. Oni vec godinama rade na projektu "Srbi u dijaspori - ko je ko u SAD i Kanadi".

Svoju aktivnost na nacionalnom planu, pre svega na ujedinjenju i slozi Srba, daju i clanovi Kongresa srpskog ujedinjenja iz Kanade Marko Sandalj i Nesa Ilic. Zatim Srpski pokret obnove, koji u Kanadi zastupa Branko Urosevic, pa organizacija Srpske krajine, koju vode Petar Preocanin, predsednik i sekretar Jovan Priljeva. Pero Cerovic je lider Humanitarnog fonda "Dusan Silni" iz Toronta. Iseljenici iz Crne Gore okupljaju se oko kluba "Danilo I". Vrlo agilno je i Udruzenje srpskih zena, ciji je lider Snezana Vitorovic, dobitnik titule Srpki vitez. Organizacija je nastala 1. marta 1993. godine kada su Vera Micic, Jelisaveta Milojevic, Draga Dragasevic i Vida Radovanovic odlucile da udju u medijsku bitku sa Kanadjankama i Amerikankama.

Na medijskom planu, u borbi za srpsku istinu, ucestvuju Srpski informativni centar, ciji je predesednik Dragan Dostanic, zatim srpski radio cas "Sumadija", koji je 1970. godine osnovao Boza Markovic, a vodi ga direktor Milan Markovic. Devedesetih Dzon Bosnic je inicirao formiranje "Internaciopnalnog media centra" u provinciji Nova Britanija. Od 1992. godine radi i srpska televizija "Serbia Vision" u Vankuveru, a i novo Srpsko narodno pozoriste, koje u Torontu vodi Aleksandar Dundjerovic. Srpske "Novine" je dnevni srpski list koji u Kanadi izdaje Mirko Stokanovic i koji se nalazi na Internetu. Novine su nezavisan list Srba u Kanadi sa preko 40.000 citalaca. Prvi broj izasao u novembru 1994. Stampaju se u Torontu i izlaze utorkom i petkom i mogu se naci na preko 400 prodajnih mesta sirom Kanade, a i u Americi. Redakciju cine Ivana Djordjevic, Nebojsa Naumovic, Kosta Ilic, Miodrag Poznic, Pavle Pavlovic, Srdjan Besir, Jasmina Rasic, dopisnik iz Nisa, Velimir Pesic, dopisnik iz Beograda i Milka M. Kajganic, korespondent za Evropu.

Vec dvadeset i osam godina torontska crkva Sveti Sava sa svojim paviljonom "Oplenac" ucestvuje u kanadskom Intervanionalnom Karavanu predstavljajuci srpsku koloniju i istoriju. Lane su u programu paviljona ucestvovali Dragoljub Baca Kiurski sa clanovima orkestra "Drina", Dzon Lukic i orkestar "Lika", crkveni hor Sveti Sava, i Folklorna grupa "Oplenac" sa koreografima Dragoslavom Radosavljevicem, Draganom Bozinim i Ajrin Ratkovic. Mnogo vise uspeha, medjutim, imao je paviljon "Beograd", koji i danas reprezentuje Srbe.

Kako se seca Srba Milojevic, prvi srpski gradonacelnik paviljona "Beograd" u Torontu 1972. na Spadajni, ulici dobro poznatoj novim Kanadjanima sa svih strana sveta, pojavio se jedan otvoreni automobil kafene boje sa devojkom u srpskoj narodnoj nosnji. Na grudima joj srpska trobojka i na njoj samo jedna rec: Beograd. Auto je stao kod srpske crkve Svetog Arhandjela Mihajla u kojoj su ljudi postavljali srpske cilime po zidovima i kacili srpske istorijske slike. Koleta Sekulovic, po rodjenju Francuskinja a po ubedjenju Srpkinja, bila je pokretac prvog paviljona "Beograd" u okviru Internacionalnog Karavana u Torontu. Sve srpske organizacije uzele su ucesca u tom poslu: Kolo srpskih sestara "Kneginja Zorka" sa njihovom predsednicom Bilkom Mironovic, brat Cedomir Asanin predvodio je srpsku folklornu grupu "Hajduk Veljko", za muzicki program bio je zaduzen umetnik Mica Petrovic i desetine clanova nase crkve na cijem je celu bio nezaboravni prota Radovan Jaksic, otac Raca i njegova vredna popadija Zenevjev. Tada se kanadska javnost prvi put javno upoznala sa istorijom, kulturnim zivotom i duhom srpskog naroda.

Posle prve princeze "Beograd" 1972. godine Smilje Nedovic, sledile su devojke koje su nasledjivale titulu: Mici Cvejanovic Mandarano, Zora Asanin, Rada Radjenovic Malobabic, Roza Lugonja Ivkovic, Bojana Drobac La Fond, Dr. Helen Radovanovic, Mira Zubac Dzekson, Vida Radovanovic, Angelina Dangubic Hokins, Mirjana Djurovic Smiljanic, Radmila Djurovic Radosavljevic, Silvija Manojlovic Dzonson, Ljiljana Misic Raper, Angelina Radosavljevic Petrovic, Djina Zelenovic, Helina Pavlovic, Radmila Djokic, Aleksandra Kostic, Nada Macesic, Julka Copovic, Zorica Kosanic, Olga Savic, Danijela Pesikan i Radmile Mladenovic.

Gradonacelnici ovog paviljona su bili: Dusan Krulj, Milan Ivancevic, Slavko Vranjesevic, Stevo Kangrga, Zika Gvozdanovic, Slavko Teodosijevic, Rade Rakic, Vlada Misic, Pera Isakov, Branislav Misic, Milos Vujicic, Milan Milicevic, Mihajlo Kangrga, Nikola Vergas, Danilo Tomanovic, Branislav Stanojevic, Vidak Curic i Goran Gligoric.

Nakon smrti prve direktorke Kolet Sekulovic 1975. njena familija osnovala je fond iz koga se kupuje zlatnik svake godine i poklanja princezi paviljona kao uspomena na osobu koja je toliko volela Srbe. Posle nje direktori su bili Srba Milojevic, Milan Poznan, Nikola Samardzija, Branko Zarubin, Milorad Lukovic, Branka Djurovic i Miodrag Dangubic. Prijatelji crkve Svetog Arhandjela Mihajla iz Toronta neguju zivot paviljona "Beograd" i danas. U njemu su angazovane nove generacije folklorne grupe "Hajduk Veljko", vodje grupe Ceda Asanin, ranijih godina, i sada Vlada Misic; clanice Kola srpskih sestara "Kneginja Zorka"; hor crkve pod upravom Dr. Milutina Drobca. Prosle godine u programu pod nazivom "Iskrcavanje" prikazania je kratka muzicka prica "Srpska trilogija", koju je napisao Dragi Zekavica, a rezirao Aleksandar Lukac.

Udruzenje srpskih studenata "Singidunum" vodi Maja Lukovic iz Toronta. Danas se moze reci da je ovaj grad u Ontariju najveci centar mlade srpske pameti na svetu. Mladi Srbi su rasuti po univerzitetima, pa ih je mnogo lakse naci preko racunarske mreze "Srpski kafe". Epitet najboljeg srpskog akademca sami Kanadjani dodelili su 1997. godine Beogradjanki, Bojani Stefanovic, studentu tehnickih nauka u Vankuveru. Na njenom uspehu zahvalio joj se licno kanadski premijer Zan Krentije.

Srpsku kulturu na kandaskim prostorima dostojanstveno predstavljaju i umetnici svetskog glasa kao sto su, na primer, karikaturista Dusan Petricic, cije radove objavljuju "Toronto star" i "Njujork Tajms", reditelj Stanko Crnobrnja, i Nedeljko Rajic, majstor kratkih romana i nas Zemunac, najbolji pisac David Albahari. Koca Radojkovic vodi Srpsku nacionalnu akademiju u Torontu i bavi se humanitarnim i informativnim poslovima. Dragan Bozovic je poznati slikar. Nedeljko i Dusica Bilkic su kao pevaci narodnog srpskog melosa, ali i kao biznismeni na svoj nacin osvajali Kanadu. Milos Starcev je tri puta bio prvak Kanade u bodibildingu i deset puta na naslovnim stranama sportskih magazina.

Dusko Petrovic je rukovodilac Privredne komore Kanade, a Aleksandar Dundjerovic, doktor prava, je i biznismen i diplomata i poznati srpski patriota. Majls Obradovic je advokat u Torontu. A Dragisa Jovicic, Branko Dzeletovic, Fedor Rajic i Ilija Raseta su poznati biznismeni i donatori srpske privrede. Dragan Karic je zastupao kompaniju "Braca Karic", koja u Kanadi ima preduzece "Danjanin internacional" u Torontu. Zoran Markovic je iz Kanade dosao u Beograd da gradi i siri kompaniju "Belpadzet". Slobodan Ivanovic je biznismen u Kalgariju, a Bob Nestorovic fabrikant iz Misisuage. Trgovci su Mihajlo Milicevic, Milan Jokic, Mirko Trifunovic i Zora Lukovic, svi iz Toronta. Goran Petrovic je trgovac u Vaterlou, a dr Rajko Radojevic hirurg iz Brantona. Svoje turisticke agencije u Torontu imaju Violeta Vujosevic, Voja Starcev, Milan Jojkic i Miki Milicevic.

Zubari u Torontu su Dejan Antic, Ljubinka Bogdanovic, Biljana Djordjevic, Slavko Jovovic, Milovan Solunac, Ivan Tasic, Jovanka Zizek. Dusanka Filipovic se afirmisala kao pronalazac opreme za ekolosku zastitu zamrzivaca u firmi "union Carbide". Dobro Miljevic, vlasnik firme "Miledo" iz Montreala imao je u planu kupovinu ostrva Mamula i pretvaranje u turisticki raj. Dr Dimitrije Mita Pivnicki, advokat i lekar je dugo godina bio lider Srpske zajednice u Montrealu, a njegova cerka prava dama Kanade. Milica Pivnicki, Srpkinja iz Novog Beceja je supruga bivseg premijera Brajana Malrunija, zena koja je pojavise doprinela afirmaciji naseg mentaliteta u Kanadi.

Za Milicu Pivnicki se govorilo da je stvorila i unistila svog supruga. Rodjena je u Vojvodini. Kad je dosla u Kanadu upisali su je u osnovnu skolu na Kot-De-Nezu, cetvrti radnicke klase. A otac, doktor Pivnicki angazovao je Binti Mastard, privatnu uciteljicu koju su mu preporucili susedi, da Milu nauci engleski.

Mita i Boba Pivnicki bili su veoma aktivni i pri Srpskoj pravoslavnoj crkvi u Montrealu u koju je porodica redovno odlazila nedeljom. Brajen Malruni usao brzo u Milin zivot. Sreli su se u Maunt Rojal Tenis Klubu 14. jula 1972, dan posle Milinog devetnaestog rodjendana. On je imao trideset i tri godine. Veridba je bila 19. decembra 1972, na dan slave Pivnickih, a vencanje u Crkvi Uspeca u Vestmauntu suncanog 26. maja 1973.

Milin test kao supruge politicara usledio je kada je postala gazdarica palate u Saseks Drajvu broj 24 gde je bila zvanicna rezidencija kanadskog premijera. Mila Pivnicki je i za sebe uzela kancelariju u Lengvin Bloku, zgradi u kojoj je smesten veci deo ministrovog kabineta i angazovano je osoblje da obradjuje njenu postu, a to bilo 10 hiljada posiljki godisnje i uskladjuje za premijera. Kada su princ i princeza od Velsa posetili Otavu krajem 1991. godine, Mila je priredila gala prijem za 2.100 osoba.

U list "Setrdej najt", novinar Robert Fulford je, zato sto Mila Pivnicki-Melruni ima dve hiljade pari cipela i isto toliko haljina, prirodnu eleganciju, uporedio sa Zaklinom Kenedi, a Sjuzan Rajli, u svojoj knjizi "Supruge politicara" na jednom mestu je nasla slicnost izmedju Mile i Imelde Markos, a na drugom je nazvala "Evita ledenih pampasa", miseci na Evitu Peron.

Copyright © 1998 by Marko Lopusina
Copyright © 1998 by IP PRINCIP